Ön çapraz bağ kopukluğu

Ön çapraz bağ (ÖÇB) diz ekleminin içinde ve ortasında yer alan ve birbirini çaprazlayan iki bağdan biridir. Bağın kopması dizde en sık görülen ciddi bağ yaralanmasıdır. Her yaştan spor yapan insan sayısının hızla artması sebebiyle bağın yaralanma sıklığı da gittikçe artmaktadır.

AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ’den bir başka çalışmaya göre her sene 250.000 hastaya ön çarpraz bağ yırtığı tanısı konmaktadır. Akut yırtıklar yanında daha önceki yırtıklar da bu çalışmaya katılmıştır. Önceden oluşan eski bir yırtık mevzubahis ise “ön çarpraz bağ yetmezliği”nden söz edilir. Yalnızca futbol, kayak gibi sporlar göz önüne alındığında yaralanma sıklığı dahada yüksektir.

Akut ön çarpraz bağ yırtıklarının %70′ i hem profesyonel, hem de hobi emelli spor aktiviteleri sırasında olur.

Ön Çarpraz Bağların Kopmasının Belirtileri

Ön çarpraz bağı kopan biri genelikle dizde dönme şeklinde bir yaralanmayı takiben hemen birkaç saat içinde dizi şişer. Bu şişmenin nedeni kopan bağdan diz içine olan kanamadır. Bu sırada dizden bir ses de gelebilir. Yaralanma sonrası dizi şişen 100 sporcunun takriben 70’inde ÖÇB’ ın kopmuş olduğu düşünülmelidir. Yaralanma şeklinin sorularak ortaya konulması ehemmiyetlidir. Çoğu yaralanma ayak yere sabit olarak basarken dizin ve vücudun kuvvetle bir tarafa dönmesiyle gelişir ve ekseriyetle bir darbe söz konusu olmayabilir. ÖÇB yırtığı ayrı olarak bacağın iç tarafına gelen tekme ile dizin dışa doğru zorlanmasıyla olur. Travma hatıranda hastanın “dizinin döndüğünü” ve “dizinden ses geldiğini” söylemeside ehemmiyetli bir ip ucudur. ÖÇB’ ı yırtılan sporcu tüm isteğine ve muhtemel zorlamalara karşın oyunu devam ettiremez.

Ön Çarpraz Bağların Kopmasında Tanı

Diz ekleminin içinde veya dışında yaralanması muhtemel başka yapılar da vardır. Bu yüzden ilk olarak dizin kapsamı geniş bir kontrolü yapılmalıdır. Sonra ÖÇB’ ın bütünlüğünü anlamaya yönelik özel tesler yapılır. Bu testler le ÖÇB’ ın yırtığı anlaşılabilir. Eski yırtıklarda veya kopmalarda tanıyı koymak daha kolaydır. Kontrolden sonra kesinlikle dizin filmleri çekilmelidir. Eklemi oluşturan kemiklerde kırık veya çatlak varsa filmde görülür. Eklem yüzeyinden kopup eklem içine düşen bir kemik parçası görülebilir. Ayrıca ÖÇB bazen kemiğe yapışma yerinden bir kemik parçası ile de kopabilir. MRG ÖÇB kopukluğunda ek olası başka yaralanmaları göstermede faydalıdır. ÖÇB yırtıkları ile beraber menisküs yırtıkları sıktır.(%40-%60)

Ön Çarpraz Bağların Kopmasında Rehabilitasyon

Operasyonun gerekip gerekmediğine karar vermek için kimi etmenler göz önüne alınmalıdır; yaş, dizdeki gevşeklik derecesi, hastanın etkinlik düzeyi ve eşlik eden yaralanmalar bu karar için en ehemmiyetli kritelerdir. Operasyonun temel emeli daha sonra oluşabilecek yinelenen diz dönmelerinin önüne geçmektir. Sık sık oluşan bu diz burkulmaları diz gevşekliğini daha da arttırır, menüsküs yırtıkları, kıkırdak hasarı ve neticede erken kireçlenmeye kapı aralar. Cerrahi rehabilitasyon kararı vermede yaş ehemmiyetli bir etmen olmakla birlikte, daha ehemmiyetlisi kişinin fizyolojik yaşı ve aktivite düzeyidir. Orta yaş ve üzerindeki kişiler de giderek daha sık spor yapmaktadırlar. Yaş ne olursa kişi yüksek aktivite düzeyinde ısrar ederse cerrahiye adaydır. Diz dönmeleri ve boşalmalar günlük aktiviteleri esnasında oluyorsa yeniden cerrahi tedavi söz konusudur.

Ön çarpraz bağı kopuk olan hastaların çoğu bisiklet, yüzme, kürek gibi düşük riziko aktivitelerini yapabilirler. Ancak ÖÇB’ı yırtık olan kişiler yüksek risk sporlarını yapmamaları istikametinde uyarılmalıdırlar. Futbol, basketbol, voleybol yüksek riskli sporlardır. Sportif aktivitede ne kadar çok sıçrama ve ani dönüş varsa ÖÇB’ olmayan diz için o kadar tehlikelidir.

Şunları da beğenebilirsin:

Baş ağrısına ne iyi gelir, baş ağrısı nasıl geçer?
Enerji İçeceği Nasıl Tüketilmelidir, Yan Tesirleri ve Zararları Nelerdir?
Gıda Zehirlenmesi konusunda ayrıntılı bilgiler
Anne Sütü Nasıl Kesilir, Bebek Anne Sütünden Nasıl Ayrılır?
Vitaminler hangi besinlerde bulunur, vitamin eksikliği problemleri
Ayak haritanızdaki masaj noktaları, Zonoterapi ve Refleksoloji
Boğazda yutkunma zorluğu, yutkunma zorluğunun nedenleri
Gebelik belirtileri
Sporcuların günlük alması şart olan protein miktarı ve protein cetveli
Ayak bileği burkulmaları ve ilk tedbirler
Bel ağrıları
Mide kanseri nedir, mide kanserinin belirtileri nelerdir?
Papatya Çayı Faydalı mı? Nasıl Hazırlanır?
İşlenmeyen Tarım Arazilerini Devlet Kiralayacak
Gıda Katkı Maddeleri
Oksijen İnsanı Yaşlandırır mı?
Çikolatanın Faydaları Nelerdir?
Kahvaltıda Tüketeceğiniz En Sağlıksız 7 Gıda
Gebeliğin ilk belirtileri, İdeal Gebelik Zamanlaması, Tahmini doğum tarihi
Sağlıklı Hamilelik Geçirmeniz İçin 15 Temel İpucu
Meme Kanseri Teşhisi ve Tedavisi
Hızlı Kilo Verdiren En İyi Diyet Uygulamaları
İstanbul Hastaneleri Telefon ve İletişim Bilgileri
Vücuda Fazla Şeker Yüklemesi Zararı
Kürtaj Nedir? Kürtajın Zararları Nelerdir?
Uzun Yaşamanın Sırrı Nedir?
Her Zaman Yemeniz Gereken 50 Sağlıklı Besin
Vücudunuzunu Dinleyin ve Hastalıklarınızı Öğrenin
20 Yaş Dişi Nedir? Gömük Diş Nedir? Çekilmezse ne olur?
Prostat Nedir? Prostat Neden Olur?

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.