İhbar Tazminatı Ödemesi?

İhbar Tazminatı Ödemesi?

İş Yasayı’na göre iş sözleşmesini fesheden patron kimi yükümlülüklere uymakla mükelleftir. Nitekim iş sözleşmesi feshedilirken işçiye bazı haklar tanınmalı, fesih sürecinde işçi mağdur edilmemelidir. Nitekim buna ait olarak İş Yasayı, işçiye bir takım hakların tanınması gerektiğine yer vermiştir. Buna göre ;

  • Belirsiz müddetli iş sözleşmesinin feshinden önce vaziyet işçiye bildirilmeli,
  • Bildirim işçinin çalışma müddetine göre belirli bir müddet evvelce gerçekleştirilmeli,
  • İşçiye iş arama desturu verilmelidir.

Görüldüğü üzere İş Yasayı, işçinin mağdur edilmemesi için sözleşmenin feshinde bir takım usüllerin yerine getirilmesini mecburi kılmıştır. Bu usüle ters olarak gerçekleştirilen fesihlerde de patronların, İhbar Tazminatı ödeyeme mahkum edileceğini kararlaştırmıştır. Netice olarak ; yasada belirtilen ihbar müddetlerine uyulmaması ve işçiye bildirim yapılmadan iş sözleşmesinin feshi halinde patron İhbar Tazminatı ödemek zorunda kalacaktır. Peki bu bildirim müddetleri İş Yasanında nasıl tertip etmiştir ?

İş Yasanında Yer Alan Fesih Bildirim Müddetleri

İş Yasayı’nun 17. maddesinde tertip etmiş olan fesih bildirim müddetlerine uymamak patronun İhbar Tazminatı ödemesine yol açacaktır. İhbar Tazminatı ödenmemesi için yasada belirtilen müddetlere uyulmakla birlikte işçinin İş Yasayı’ndaki haklarının da çiğnenmemesi gerekir. İş Yasayı’nun 17. maddesine göre patronun uymakla yükümlü olduğu bildirim müddetleri şu şekildedir :

  • İşi altı aydan az sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak iki hafta sonra,
  • İşi altı aydan bir buçuk seneye kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak dört hafta sonra,
  • İşi bir buçuk seneden üç seneye kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak altı hafta sonra,
  • İşi üç seneden fazla sürmüş işçi için, bildirim yapılmasından başlayarak sekiz hafta sonra feshedilmiş sayılır.

Patron Bildirim Müddetlerine Uymak Zorunda Mıdır ?

İş Yasayı’na göre patron, belirsiz müddetli iş sözleşmesini feshetmek istiyorsa yukarıdaki müddetlere uymakla yükümlüdür. Ama patron, bildirim müddetine ait fiyatı peşin vermek suretiyle iş sözleşmesini vakit kaybetmeden feshedebilir.

Patron, işçinin bildirim müddetine ait fiyatı peşin verse de iş sözleşmesi haksız feshedilmişse işçi İş Yasayı uyarınca işe iade davası açabilecek, yeniden aynı şekilde kıdem ve ihbar tazminatına yönelik alacak davası açabilecektir.

Belirli Müddetli Sözleşmelerde İhbar Tazminatı Ödenir mi ?

Belirli müddetli sözleşmelerde, sözleşmenin biteceği müddet belirli olduğundan dolayı patronun, işçisine rastgele bir bildirim yükümlülüğü yoktur. Bu yüzden belirli müddetli iş sözleşmelerinde ihbar tazminatından söz etmek mevzubahis değildir.

İş Sözleşmesi Haklı Nedenle Feshedilmiş Olsa da İhbar Tazminatı Ödenir mi ?

İhbar tazminatı ödenmesi için iş sözleşmesinin haklı veya geçerli nedenle feshedilip feshedilmemesi ehemmiyet taşımaz. İhbar tazminatı, kıdem tazminatından ayrı bir tazminattır ve İş Yasayı’nun patrona verdiği yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde ortaya çıkacaktır. Patron, iş sözleşmesini haklı olarak feshetmiş olmasına karşın yasada belirtilen müddetlere uymamış ise ihbar tazminatı ödemek zorundadır.

İşçi İhbar Tazminatı Öder mi ?

İhbar tazminatı, yalnız patron tarafından değil, iş sözleşmesini haksız olarak fesheden ve patronu mağdur vaziyete düşüren işçi tarafından da ödenebilir. Nitekim iş sözleşmesi, işçi tarafından haksız bir nedenle feshedilmiş ve patrona yasada belirilen müddetler içerisinde bildirim yapılmamışsa ; işçi ihbar tazminatı öder.

İhbar Müddetinin Bir Bölümünün Kullandırılması ( İhbar Önelinin Ayrılmazlığı)

İş Yasayı’nun belirlemiş olduğu ihbar sürelerinin tamamı kullandırılmalıdır. Bununla beraber ihbar önelleri ayrılmadan kullanılmalıdır. Sözgelimi 4 hafta ihbar öneli olan bir işçiye sadece 2 hafta kullandırılmışsa ; işveren ihbar tazminatı ödemekle mükelleftir.

İhbar Tazminatı Ödememek İçin İşverenin Zorla Senelik Müsaade Kullandırması

Uygulamada sıkça karşılaşılan durumlardan birisi de işverenlerin ihbar tazminatı ödememek için, ihbar sürelerinde işçilerini zorla senelik müsaadeye çıkarma gayretinde olmalarıdır. Her ne kadar işverenlerin bu şekilde bir gayreti olsa da İş Yasayı ve çerçeve yasalar itibariyle böyle bir hakları mevcut değildir. İşverenler, işçilerine zorla senelik müsaade kullandıramazlar.

Hangi Hallerde İhbar Tazminatı Ödenmez ?

İş sözleşmesinin usülüne uygun bir şekilde bittirilmesi halinde taraflar arasında herhangi bir anlaşmazlık söz konusu olmayacak ve tazminat ödeme yükümlülüğü ortadan kalkacaktır. Lakin gerek yasanın buyurduğu hususlar gerekse de Yargıtay’ın uygulamarında bazı istisnai hususlarda da ihbar tazminatı ödenmemektedir. Bunlar ;

  • İşçinin ölümü halinde ,
  • İşçinin emekli olması halinde,
  • İşverenin bildirim süresine ait fiyatı peşin vermesi halinde,
  • İşyerinde olan iş kazası sonrasında işçi tarafından sözleşmenin feshi halinde,
  • Belirli süreli iş sözleşmelerinin feshedilmesi halinde

İhbar tazminatı isteyemeyecektir. Bu haller Yargıtay kararlarıyla arttırılabilecektir. Tahdidi olarak saydığımız bu hususların çoğunluğu Yargıtay kararları ışığındadır. İşbu nedenle net nitelik taşımasa da uygulamada ihbar tazminatı taleplerin bu başlıklarla şekillendiğini söylemek yerinde olacaktır.

İhbar Tazminatında Zamanaşımı

İhbar tazminatına ilişkin davalar, hakkın doğumundan itibaren 10 sene geçmesiyle zamanaşımına uğrayacaktır.

İhbar Tazminatında Getiri

İhbar tazminatı için getiri yürütülmesi isteniyor ise ; dava tarihinden itibaren legal faiz istemelidir.

İhbar Tazminatında Yargıtay Kararları

İhbar tazminatına değin bazı Yüksek Mahkeme kararları şu şekildedir :

  • Emeklilik, muvazzaf askerlik, evlilik, zorlayıcı sebep nedenleriyle işçi feshi halinde ihbar tazminatı alınamaz.
  • İşçi istifa etmişse ihbar tazminatı alamaz.
  • İşveren, iş sözleşmesini haklı sebeple feshetmişse işçi ihbar tazminatı alamaz.
  • Emeklilik sebebi ile işçi feshi varsa kıdem alır fakat ihbar tazminatı alamaz.
  • Fiyat ödenmemesi sebebiyle iş sözleşmesinin feshinde işçi ihbar tazminatına hak kazanır.
  • Sıhhat nedenleri ile işveren iş sözleşmesini feshetmişse, işçi kıdem alır ama ihbar tazminatı alamaz.
  • Görev farklığı nedeniyle iş sözleşmesini haklı nedenle bile olsa fesheden işçi kıdem tazminatına hak kazanır ama ihbar tazminatı alamaz.
  • İhbar öneli verilmediğinden ihbar tazminatına hak kazanılmıştır.
  • İşçi haklı kapı aralamadan istifa ettiğinden işverene ihbar ödemelidir.
  • İhbar öneli ayrılamaz. Yasal ihbar süresi kısmen kullandırılsa da önel süresinin tamamı kullandırılmadığından tamamı üzerinden karar kurulmalıdır.
  • İhbar öneli içinde iş arama izni verilmemesi önelin geçersizliğine kapı aralamaz.

Şunları da beğenebilirsin:

, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,