Enzim Nedir, Enzimlerin Görevleri Nelerdir?

Enzim Nedir, Enzimlerin Görevleri Nelerdir?

Enzim, (hemen hemen hepsi denilebilecek kadar büyük çoğunluğu) protein yapısında olan, tabii olarak yalnız canlılar tarafından sentezlenebilen biyolojik katalizörlerdir.

Hücre içersinde olan binlerce reaksiyonmanın hızını ve özgüllüğünü tertip ederler. Çok sefer hücre dışında da etkinliklerini müdafaa ederler. Aynı enzim fark hücre veya doku tiplerinde de katalizör görevi üstlenebilir. Bu durumda üç boyutlu yapısı değişik, ancak görevleri aynı olan ‘izoenzimler’den söz edilir. Canlı hücrelerde reaksiyonmalar kural olarak,0-50 0C; çoğunlukla da 20-42 0C arasında alana gelir.

Enzimlerin çoğu protein yapısındadır ya da protein bölüm bulundururlar. Enzimin tesir ettiği bileşiğe “Substrat”, enzimin saniyede tesir ettiği substrat molekül sayısına “Enzimin Etkinlik Değeri=Turnover sayısı” denir. Kuramsal olarak enzimli reaksiyonmalar dönüşümlüdür. Enzimler, aktivasyon enerjisini düşürerek, zor ve uzun sürede gerçekleşecek olan reaksiyonmaları çok kısa sürede ve az enerji harcanarak yapmayı sağlarlar.

Enzimler yapı olarak iki bölümde incelenir: Kolay enzimler ve bileşik enzimler.

Kolay Enzimler

Sadece proteinden olmuş enzimlerdir.Bunlara en iyi örnek sindirim enzimleri ve üreyi parçalayan üreaz enzimleridir.Reaksiyon direk olarak protein bölümü tarafından yürütülür.

Bileşik Enzimler

Bileşik enzimler iki bölümden alana gelir.

– Protein + Vitaminler
– Protein + Mineral maddeler veya metal iyonlarıdır.

Bu enzimlerin protein bölümüne apoenzim, vitamin bölümüne koenzim veya prostatik grup denir. Metal iyonları ve mineral maddeler gibi bölümlerine da enzim aktivatörleri denir. Bileşik enzimler ayrı ayrı görev yapamazlar. Çünkü enzimin tesir ettiği maddeyi protein bölümü belirler. Koenzim reaksiyonu gerçekleştirir. Organizmalarda vitamin veya metal iyonları eksik olursa protein bölümleri reaksiyonu gerçekleştiremez. Bundan dolayı canlı hastalanır. Sözgelimi gözdeki A vitamini görme reaksiyonlarını gerçekleştiren enzimin bir parçasıdır. Başka bir söylemle koenzimdir. A vitamini olmasa reaksiyon gerçekleşmez ve gece körlüğü ortaya çıkar.

Canlıda her enzim proteinden yapılmıştır. Her protein bir gen tarafından programlandırılarak görevlendirilmiştir, buna bir gen bir enzim hipotezi denir. Genler, sentezletmiş olduğu proteine ne yapacağınıda şifrelemiştir. Kimi enzimler yalnız proteinden oluşurken, bazıları, değişik iki bölümden olmuştur. Bunlar:

Apoenzim Bölümü ( enzimin protein bölümü)

Enzimin hangi madddeye tesir edeceğini tespit eder.

Koenzim Bölümü

Organik çoğu zaman fosfattan olmuş, protein bölümüne göre çok daha küçük moleküllü bir bölümdür. Enzimde işlev gören ve asal iş yapan bölümdür. Çoğunlukla, bütün vitaminler hücrede enzimlerin koenzim bölümü olarak iş görür.

Kimi enzimler ise, ortama yalnız belli iyonlar ilave ettiğinde etkindirler. Canlı bünyesinde bulunan eser elementler (Mn, Cu, Zn, Fe,vs.) bu enzimatik işlevlerde aktivatör olarak kullanılırlar. Bazen, enzimin iş görebilmesi için bir metal iyonuna gereksinimi vardır. Başka bir söylemle koenzim metal iyonu ise buna “Kofaktör” denir. Kimi durumlarda koenzim apoenzim bölümüne sıkıca bağlanmıştır; bu bağlanan bölüme “Prostetik grup”; prostetik grupla apoenzim bölümünün her ikisine ansızın “Holoenzim” denir.

Enzimler; tesir ettiği maddenin sonuna “ase=az” eki getirilerek veyahut katalizlediği reaksiyonmanın çeşidine göre adlandırılırlar.
Enzimler genel olarak şöyle sınıflandırılabilirler:

– Oksidoredüktazlar
– Transferazlar
– Hidrolazlar
– Liazlar
– İzomerazlar
– Ligazlar (Sentetazlar)

Enzimlerin Özellikleri

– Biyolojik tepkilerin aktivasyon enerjisini düşürürler.
– Enzim her vakit bir çeşit tepkisi gerçekleştirir.
– Enzimler aynı tür tepkisi bozulmadan tekrar tekrar yapabilirler.
– Enzimler gerçekleşecek tepkinin tez balansa ulaşmasını sağlar.
– Enzimler cansız ortamda da görev yaparlar.
– Enzimler tepkilerini her zaman tesir ettiği maddenin dış yüzeyinden başlatırlar. Sözgelimi, sindirim esnasında eğer besinler ağızda ve midede fiziksel olarak parçalanmasaydı sindirim çok az gerçekleşirdi. Enzimler dış yüzeyden tepkisi başlatarak sindirime de yardımcı olurlar.

Şunları da beğenebilirsin:

, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.